Głóg możemy spotkać zazwyczaj w parkach i ogrodach, gdzie sadzi się go jako roślinę ozdobną. Ceniony jest jednak także za swoje działanie prozdrowotne. Wpływa korzystnie na funkcjonowanie układu krążenia i pomaga rozluźniać mięśnie gładkie. Stosuje się go przy nadciśnieniu, w celu poprawy ogólnej kondycji organizmu, a także jako wsparcie w usuwaniu toksyn i wzmacnianiu odporności. Z tego względu głóg jest popularnym surowcem wykorzystywanym w ziołolecznictwie.
W artykule przyjrzymy się bliżej temu, jaką wartość zdrowotną mają jego liście, owoce i kwiaty oraz dlaczego roślina ta budzi tak duże zainteresowanie.
Głóg pospolity – jak wygląda
Pod pojęciem głogu pospolitego najczęściej kryją się dwa gatunki – głóg jednoszyjkowy i dwuszyjkowy. To rodzima roślina występująca na większości obszaru Polski, szczególnie w miejscach, gdzie nie brakuje słońca. Spotyka się ją często np. na nasłonecznionych wzgórzach lub leśnych polanach.
Jest wyjątkowo odporna, dobrze znosi niekorzystne warunki pogodowe i nie potrzebuje żyznej gleby, dlatego rośnie nawet na piaszczystym terenie. Tworzy szeroko rozrastające się krzewy, które mogą osiągać do 4 metrów wysokości. Głóg wyróżnia się gęstym pokrojem, ciemnozielonymi liśćmi i długimi kolcami.
Liście głogu
Liście głogu charakteryzują niewielkie rozmiary, z wierzchu ciemnozielony kolor, od spodu natomiast są jaśniejsze, z charakterystycznie postrzępionymi brzegami. Zwykle suszy się je razem z całym kwiatostanem i przygotowuje z nich napary o leczniczych właściwościach. Najsilniejsze działanie prozdrowotne przypisuje się jednak owocom i kwiatom rośliny.
Owoce i kwiaty głogu
Owoce głogu są drobne, intensywnie czerwone i mają kształt kulek. Pełną dojrzałość osiągają we wrześniu i właśnie wtedy się je zbiera, a następnie poddaje suszeniu. Choć mają właściwości lecznicze, ich działanie jest słabsze niż w przypadku kwiatów.
Zarówno głóg jednoszyjkowy, jak i dwuszyjkowy zakwitają w maju – jest to najlepszy moment na pozyskanie bogatego w cenne substancje bioaktywne kwiatostanu.
Zarówno kwiaty, jak i owoce głogu suszy się w temperaturze około 40°C, co pozwala na zachowanie większości ich walorów zdrowotnych.
Właściwości głogu
Głóg zawdzięcza swoje lecznicze właściwości bogactwu związków bioaktywnych w swoim składzie. Na szczególną uwagę zasługują polifenole – silne przeciwutleniacze pochodzenia roślinnego. Wspierają one organizm w usuwaniu toksyn, za sprawą czego spowalniają proces starzenia się komórek i pełnią funkcję ochronną w kontekście chorób nowotworowych. Roślina ta dostarcza również spore ilości błonnika o korzystnym wpływie na układ trawienny.
Owoce głogu stanowią cenne źródło witamin, takich jak witamina A, PP, C oraz witaminy z grupy B. Dostarczają też ważnych składników mineralnych, m.in.:
- wapnia;;
- magnezu;
- potasu;
- sodu;
- fosforu.
W owocach i kwiatach głogu zawarte są też pewne ilości pierwiastków w rodzaju żelaza, chromu, selenu i niklu.
Dodatkowo głóg dostarcza nam również wartościowych kwasów tłuszczowych. Znajduje się wśród nich m.in. kwas linolowy, palmitynowy oraz oleinowy, które występują w roślinie w największej ilości.
Działanie głogu
Dowiedzione właściwości lecznicze głogu są naprawdę szerokie. Roślina ta:
- wspiera prawidłowe funkcjonowanie układu sercowo-naczyniowego;
- pomaga obniżyć poziom tzw. „złego” cholesterolu;
- sprzyja redukcji ciśnienia tętniczego;
- wykazuje działanie przeciwzakrzepowe;
- działa przeciwzapalnie;
- wspomaga wzrost liczby leukocytów, które odpowiadają za walkę z infekcjami;
- hamuje rozwój drobnoustrojów;
- ma właściwości antyoksydacyjne, chroniąc komórki przed utlenianiem;
- pobudza aktywność enzymów wątrobowych;
- może przeciwdziałać arytmii;
- wykazuje pozytywny wpływ na pracę układu pokarmowego.
Głóg – najważniejsze właściwości lecznicze
Głóg stanowi bogate źródło witamin, minerałów oraz cennych związków bioaktywnych, dlatego od stuleci z powodzeniem sięga po niego medycyna ludowa. Przyjrzyjmy się teraz bliżej najważniejszym korzyściom zdrowotnym, jakie przypisuje się tej roślinie.
Zawiera silne antyoksydanty
Jagody głogu są pełne polifenoli – związków, które neutralizują wolne rodniki odpowiedzialne za rozwój wielu schorzeń określanych mianem cywilizacyjnych. Należą do nich m.in. choroby nowotworowe, miażdżyca i cukrzyca. Dzięki polifenolom głóg może również spowalniać procesy starzenia się skóry.
Wykazuje działanie przeciwzapalne
Owoce głogu posiadają właściwości zmniejszające stany zapalny w organizmie, co może ograniczać ryzyko pojawienia się takich chorób przewlekłych, jak m.in. astma lub cukrzyca. W jednym z badań, które przeprowadzono na myszach z uszkodzoną wątrobą zauważono, że podawanie ekstraktu z głogu obniża poziom markerów prozapalnych. W efekcie zmniejszył się stan zapalny oraz zakres uszkodzeń narządu. Warto dodać, że choć wyniki te są obiecujące, konieczne jest prowadzenie dalszych badań, tym razem z udziałem ludzi.
Obniża ciśnienie krwi
W tradycyjnej medycynie chińskiej głóg z powodzeniem wykorzystywany jest jako naturalny sposób na zbyt wysokie ciśnienie. Wyniki badań naukowych na zwierzętach potwierdzają, że owoce tej rośliny rozszerzają naczynia krwionośne, co prowadzi do ich rozluźnienia i spadku ciśnienia tętniczego. W jednym z 10-tygodniowych eksperymentów, w którym uczestniczyło 36 osób z nieznacznie wyższym poziomem ciśnienia, podawanie wyciągu z głogu w ilości 500 mg wyraźnie obniżyło jego wartości.
Wpływa na poziom cholesterolu
Jak sugerują wybrane badania naukowe, pozyskiwany z owoców lub kwiatów głogu ekstrakt może wspierać regulację poziomu cholesterolu we krwi. Efekt ten wiąże się przede wszystkim z obecnością flawonoidów i pektyn, które odgrywają ważną rolę w metabolizmie tłuszczów.
Wysokie wartości cholesterolu całkowitego LDL i trójglicerydów sprzyjają rozwojowi miażdżycy. W jednym z eksperymentów na myszach wykazano, że te z nich, którym podawano ekstrakt z głogu, miały nawet o 28-47% niższy poziom cholesterolu niż grupa kontrolna. Jest to aspekt z pewnością warty zbadania również w odniesieniu do ludzi.
Wspiera funkcjonowanie układu pokarmowego
Medycyna tradycyjna wykorzystuje owoce głogu m.in. przy problemach trawiennych czy bólach brzucha. Dostarczają one błonnika, który usprawnia perystaltykę jelit i łagodzi zaparcia. Głóg ma w swoim składzie naturalne związki chemiczne powodujące wzrost produkcji enzymów trawiennych, co poprawia proces trawienia.
Może działać przeciwstarzeniowo
Zarówno owoce, jak i kwiaty głogu mogą wykazywać właściwości opóźniające procesy starzenia. Substancje obecne w tej roślinie pomagają chronić kolagen przed degradacją wywołaną nadmiernym nasłonecznieniem czy promieniowaniem UV. Jak wykazały niektóre badania, za efekt ten odpowiada wysoka zawartość antyoksydantów w głogu.
Wspiera serce i układ krążenia
Zgodnie z wynikami badań naukowych stosowanie preparatów z głogu może korzystnie wpływać na pracę serca. Usprawniają one funkcjonowanie tego organu oraz łagodzą takie uciążliwe symptomy jak duszność czy szybkie męczenie się. Za działanie to prawdopodobnie odpowiadają zawarte w głogu flawonoidy.
Może przeciwdziałać wypadaniu włosów
Jak sugerują wstępne badania, regularne stosowanie głogu może być skuteczne w zapobieganiu wypadaniu włosów, a także stymulowaniu ich intensywniejszego wzrostu. Roślina ta wspiera ukrwienie skóry głowy, co sprzyja wzmocnieniu cebulek i poprawie kondycji włosów.
Co można zrobić z głogu
Głóg świetnie sprawdza się w kuchni – z jego owoców możemy przygotować sok, ale też smaczne i aromatyczne dżemy czy konfitury. Zarówno owoce, jak i kwiaty można wykorzystać do parzenia naparów, herbatek czy produkcji nalewek o charakterystycznym smaku i właściwościach prozdrowotnych.
Herbata z głogu – receptura
Składniki:
- 2 łyżeczki suszonych owoców głogu;
- 1 szklanka wrzącej wody.
Do szklanki lub kubka wsypać suszony głóg. Następnie zalać wrzątkiem. Naczynie przykryć i pozostawić do zaparzenia na około 20 minut. Po tym czasie odcedzić napar.
Aby uzyskać najlepsze rezultaty, herbatę z głogu warto pić trzy razy dziennie.
Głóg – przeciwwskazania
Sięganie po głóg lub preparaty na jego bazie odradza się osobom z poważniejszymi schorzeniami serca, a także tym z niskim ciśnieniem. Roślina ta nie powinna być również wykorzystywana w przypadku dzieci poniżej 12 roku życia. Zakazane jest ponadto stosowanie głogu w okresie ciąży i karmienia piersią.
Zapraszamy także do przeczytania podobnych tematycznie artykułów:
- Dzika róża – właściwości zdrowotne, zastosowanie
- Pokrzywa – właściwości lecznicze i jak ją bezpiecznie spożywać
- Co zabija lamblie?
Źródła
- https://recepta.pl/artykuly/glog-wlasciwosci-przeciwwskazania-dzialanie-herbata-tabletki [dostęp: 03.12.2025]
- https://ziolko.com.pl/glog-wlasciwosci-zdrowotne-i-przeciwwskazania-do-stosowania/ [dostęp: 03.12.2025]
